Ελληνικό: «Η μάχη όχι μόνο δεν τελείωσε, αλλά τώρα αρχίζει»

Συνέντευξη του καθηγητή Νίκου Μπελαβίλα στην Εποχή.
-Πώς έ­χει το το­πίο τώ­ρα, με­τά την πα­ρα­χώ­ρη­ση του χώ­ρου του πρώην α­ε­ρο­δρο­μίου στη Lamda Development και ποιες μπο­ρεί να εί­ναι οι α­ντι­δρά­σεις του κι­νή­μα­τος;
Η ε­μπει­ρία μας α­πό τα το­πι­κά κι­νή­μα­τα της Αθή­νας και α­πό τη με­γά­λη πα­ρά­δο­ση των τε­λευ­ταίων δέ­κα χρό­νων που δια­μορ­φώ­θη­κε με­τά τους Ολυ­μπια­κούς α­γώ­νες, μας λέει ό­τι ο κό­σμος κι­νη­το­ποιεί­ται τη στιγ­μή που βλέ­πει μπουλ­ντό­ζες, ό­ταν φτά­νουν στις αυ­λές των σπι­τιών. Μέ­χρι ε­κεί­νη τη στιγ­μή α­ντι­δρούν οι ε­πι­στή­μο­νες ή οι συμ­με­τέ­χο­ντες στα κοι­νά, ό­σοι έ­χουν συ­νεί­δη­ση του με­γέ­θους του προ­βλή­μα­τος, που εί­ναι ό­μως κα­τά κα­νό­να μειο­ψη­φίες. Τη στιγ­μή που μπαί­νουν μπουλ­ντό­ζες έ­χου­με δει να ξε­κι­νούν με­γά­λα κι­νή­μα­τα. Και στο Ελλη­νι­κό θα το δού­με, πά­ρα πο­λύ έ­ντο­να. Εκεί εί­μα­στε και τυ­χε­ροί, διό­τι υ­πάρ­χει έ­να δια­φο­ρε­τι­κό δε­δο­μέ­νο σε σχέ­ση με τα υ­πό­λοι­πα κι­νή­μα­τα. Εδώ και μια ε­πτα­ε­τία υ­πήρ­ξε συ­στη­μα­τι­κή δου­λειά, που βα­σί­στη­κε στην ε­νη­μέ­ρω­ση του κό­σμου και έ­να πο­λύ ρε­α­λι­στι­κό σε­νά­ριο α­ντι­προ­τά­σεων, που δεν το εί­χα­με αλ­λού. Το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα η χα­μη­λή συμ­με­το­χή του κό­σμου δεν συ­νι­στά α­παι­σιό­δο­ξο μή­νυ­μα, διό­τι ο μι­κρός πυ­ρή­νας της κοι­νής γνώ­μης ή των συλ­λο­γι­κο­τή­των που συμ­με­τέ­χει, μας έ­χει α­κού­σει δε­κά­δες φο­ρές. Επο­μέ­νως, ο κό­σμος εί­ναι έ­τοι­μος να α­πο­τε­λέ­σει την ε­μπρο­σθο­φυ­λα­κή, α­μέ­σως μό­λις δο­κι­μά­σουν να ξε­κι­νή­σουν τα έρ­γα.

Το δεύ­τε­ρο στοι­χείο εί­ναι η νο­μι­κή και οι­κο­νο­μι­κή- ως προς την ε­μπο­ρι­κή της α­ξία -α­πο­δό­μη­ση της προ­σφο­ράς, α­να­ντι­στοι­χία της ο­ποίας ε­πι­βε­βαιώ­νε­ται πια α­πό ό­λους.  Ένας χώ­ρος που πριν α­πό πέ­ντε χρό­νια εί­χε ε­κτι­μη­θεί στα 5 δισ. και πριν έ­να χρό­νο α­πό την Ελλη­νι­κό Α.Ε. στο 1,3 δισ., α­να­κοι­νώ­νε­ται ό­τι δί­νε­ται στα 900, ε­νώ στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα το τί­μη­μα αγ­γί­ζει τα 500 ε­κατ. (μά­λι­στα σε έ­να και μο­να­δι­κό υ­πο­ψή­φιο α­γο­ρα­στή). Εί­ναι μια δρα­μα­τι­κή ε­ξέ­λι­ξη. Κα­θώς α­πο­δο­μεί­ται νο­μι­κά και οι­κο­νο­μι­κά, δί­νει την ελ­πί­δα ό­τι μπο­ρεί να έ­χου­με α­ντι­δρά­σεις α­πό τη δι­κα­στι­κή ε­ξου­σία, με τις προ­σφυ­γές οι ο­ποίες εί­ναι σε ε­ξέ­λι­ξη, και α­πό την ΕΕ ως προς τη δια­δι­κα­σία του δια­γω­νι­σμού. Ταυ­τό­χρο­να, δί­νει σο­βα­ρά ό­πλα σε μια ε­πό­με­νη κυ­βέρ­νη­ση, να τρο­πο­ποιή­σει, να κα­ταρ­γή­σει ή να ε­πέμ­βει δυ­να­μι­κά σε αυ­τή τη σύμ­βα­ση.
Δύο εί­ναι τα ε­πι­χει­ρή­μα­τα που χρη­σι­μο­ποιούν για να πεί­σουν την κοι­νή γνώ­μη. Το πρώ­το ό­τι το σχέ­διο του Εργα­στη­ρίου του Πο­λυ­τε­χνείου «στε­ρεί­ται οι­κο­νο­μι­κών δε­δο­μέ­νων» και το δεύ­τε­ρο, ό­τι «σε συν­θή­κες κρί­σης, δεν μπο­ρού­με να συ­ζη­τού­με για το πε­ρι­βάλ­λον».
Η πρό­τα­σή μας δεν στε­ρεί­ται οι­κο­νο­μι­κών δε­δο­μέ­νων, το α­ντί­θε­το συμ­βαί­νει, η πρό­τα­ση ΛΑ­ΜΔΑ στε­ρεί­ται. Δεν ξέ­ρου­με καν πό­σο θα κο­στί­σει και πού θα βρε­θούν τα χρή­μα­τα, ού­τε ποια χρή­ση θα έ­χει ο χώ­ρος. Υπάρ­χει έ­να «φλου» σε­νά­ριο με θο­λές χρή­σεις, κα­νείς δεν εί­πε που θα βρε­θούν ε­πεν­δυ­τές με ά­γνω­στο κό­στος και ποια τα έ­σο­δα. Η πρό­τα­ση που κα­τα­θέ­τει το ΤΑΙ­ΠΕ­Δ, εί­ναι μια πρό­τα­ση που μπο­ρεί να συ­ντά­ξει έ­νας πρω­το­ε­τής φοι­τη­τής μιας οι­κο­νο­μι­κής σχο­λής παί­ζο­ντας. Το ί­διο γε­νι­κό ή­ταν και το σχέ­διο Ασε­μπί­γιο, ό­πως  έω­λο -ό­χι γε­νι­κό- οι­κο­νο­μι­κά ή­ταν και το σχέ­διο Σου­φλιά. Όσον α­φο­ρά την πρό­τα­σή μας, τα νού­με­ρα εί­ναι τό­σο α­κρι­βή και το χρο­νο­διά­γραμ­μα τό­σο α­σφα­λές, που α­ξί­ζει να το ξα­να­θυ­μη­θού­με. Δια­πι­στώ­σα­με ό­τι μό­νο με τα έ­σο­δα της μα­ρί­νας του Αγίου Κο­σμά μπο­ρεί να ξε­κι­νή­σει η μη­χα­νή. Με τα έ­σο­δα της μα­ρί­νας του Αγίου Κο­σμά μπο­ρού­με να έ­χου­με την πρώ­τη αυ­το­χρη­μα­το­δό­τη­ση του πάρ­κου. Από ε­κεί και πέ­ρα, το συ­νο­λι­κό κό­στος των πε­νή­ντα, για την πρώ­τη φά­ση, ή των ε­κα­τό ε­κα­τομ­μυ­ρίων ευ­ρώ για τη δεύ­τε­ρη φά­ση ε­ξα­σφα­λί­ζο­νται μέ­σω των ευ­ρω­παϊκών προ­γραμ­μά­των (τό­σο κο­στί­ζει η Πα­νε­πι­στη­μίου, τό­σο κο­στί­ζει το Μου­σείο Σύγ­χρο­νης Τέ­χνης). Δεν εί­ναι κον­δύ­λια πού δεν ξέ­ρου­με που θα τα βρού­με. Το Πρά­σι­νο Τα­μείο ή­δη δια­θέ­τει 2,5 ε­κα­τομ­μύ­ρια δε­σμευ­μέ­να και, ε­πει­δή του έ­χουν πε­ριο­ρί­σει τη δυ­να­τό­τη­τα ε­τή­σιας χρη­μα­το­δό­τη­σης, μπο­ρεί να σπά­σει σε έ­να δε­κα­ε­τές ή σε έ­να πε­ντα­ε­τές πλά­νο. Το Ελλη­νι­κό μπο­ρεί να α­νοί­ξει ως πάρ­κο αύ­ριο το πρωί, χω­ρίς να πέ­σει ού­τε έ­να ευ­ρώ. Όπως ά­νοι­ξε το πρώην α­ε­ρο­δρό­μιο Τέ­μπελ­χοφ στις 8 Μαΐου το 2010, στην ί­δια κα­τά­στα­ση που εί­ναι σή­με­ρα το Ελλη­νι­κό. Και σή­με­ρα, εί­ναι έ­να α­πό τα σπου­δαία πάρ­κα του Βε­ρο­λί­νου. Δεν κα­τα­λα­βαί­νω για­τί δεν μπο­ρού­με να πε­τά­ξου­με τα 45 χι­λιό­με­τρα συρ­μα­το­πλέγ­μα­τα πού διέ­λυ­σαν το χώ­ρο, να α­νοί­ξου­με τους δύο δια­δρό­μους και τα λι­βά­δια αυ­τά την ε­πό­με­νη Κυ­ρια­κή για τον κό­σμο, μέ­χρι τη στιγ­μή που θα υ­πάρ­ξουν σο­βα­ρές υ­πο­δο­μές. Για­τί δεν μπο­ρού­με να α­νοί­ξου­με το σλά­λομ ως υ­δρο­πάρ­κο αύ­ριο το πρωί, ή να γί­νει ε­πι­σκέ­ψι­μη η Αρχαιο­λο­γι­κή Απο­θή­κη ή το Μου­σείο της Ολυ­μπια­κής Αε­ρο­πο­ρίας; Αυ­τό εί­ναι το ρε­α­λι­στι­κό σχέ­διο της ε­πό­με­νης μέ­ρας. Μια αυ­το­διοί­κη­ση με μια ε­πι­στη­μο­νι­κή ο­μά­δα δί­πλα της μπο­ρεί ά­με­σα να σχε­διά­σει, με ο­ρί­ζο­ντα λί­γων βδο­μά­δων ή μη­νών, το έρ­γο.
-Ναι, αλ­λά η Λάμ­δα υ­πό­σχε­ται ό­τι το σχέ­διο θα δη­μιουρ­γή­σει πολ­λές θέ­σεις ερ­γα­σίας.
Για 50.000 θέ­σεις ερ­γα­σίας μι­λά ο υ­πουρ­γός. Δη­λα­δή, για τό­σες ό­σες έ­χει το πο­λε­ο­δο­μι­κό συ­γκρό­τη­μα του Βό­λου. Εί­ναι τό­σο α­βά­σι­μο το ε­πι­χεί­ρη­μα! Η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα θα εί­ναι έ­νας μι­κρός α­ριθ­μός, ερ­γα­σίας 1.000 – 2.000 ή 3.000 και το ί­διο και με­τά. Μια μα­ρί­να κα­λύ­πτει ε­κα­τό θέ­σεις ερ­γα­σίας το πο­λύ, και γύ­ρω -γύ­ρω δη­μιουρ­γεί­ται έ­νας α­νά­λο­γος α­ριθ­μός, κα­θώς κά­ποιες ε­πι­χει­ρή­σεις α­να­πτύσ­σουν τις δρα­στη­ριό­τη­τές τους με βά­ση τη μα­ρί­να.  Η συ­νει­σφο­ρά ε­νός Mall εί­ναι δια­κό­σιες θέ­σεις ερ­γα­σίας κα­τά την κα­τα­σκευή του,  και με­τά τη λει­τουρ­γία του ση­μαί­νει το κλεί­σι­μο 20-30 μα­γα­ζιών στους γει­το­νι­κούς δή­μους. Ο α­ριθ­μός που α­να­φέ­ρουν εί­ναι δε­κα­πλά­σιος του πραγ­μα­τι­κού.
Η κατάσταση θυμίζει μαυραγορίτες.
-Πώς θα περιέγραφες τη διαδικασία που ακολουθήθηκε;
Στην περίπτωση του Ελληνικού έχουμε μια κατάσταση που θυμίζει μαυραμαγοριτισμό ή κλεπταποδοχή. Σκεφτόμουν ότι όταν κατέρρευσε το σοβιετικό μπλοκ, παρατηρήθηκε μια πρωτοφανής λεηλασία του δημοσίου πλούτου, η οποία δεν έγινε με όρους βίαιης απόσπασης, αλλά με όρους που μπορούμε να εντοπίσουμε στις διαδικασίες κλεπταποδοχής. Αυτός που έχει αποκτήσει ένα αγαθό με παράνομο τρόπο - στην περίπτωσή μας το ΤΑΙΠΕΔ- προσπαθεί να το ξεφορτωθεί όσο πιο γρήγορα μπορεί, σε όποια τιμή δύναται, γιατί ξέρει ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να εντοπιστεί η κλοπή. Για να μη βρεθεί με την παρανομία στα χέρια ο κλεπταποδόχος, αφού έχει ξεπλυθεί το προϊόν, το πουλά σε πολύ μεγαλύτερη τιμή.
Έχουμε επίσης μία ακόμα εμπειρία που πρέπει να την κρατήσουμε, από τα Ολυμπιακά Ακίνητα και από τη διάθεσή τους. Στο παρελθόν οι κυβερνήσεις και ο ελληνικός ιδιωτικός τομέας και τα Ναυπηγεία Ελευσίνας ή η Hoctief φρόντισαν να βάλουν τόσο σκληρές ρήτρες, τις οποίες αποδέχτηκε το ελληνικό δημόσιο, όπου το κέρδος στην εταιρεία δεν προκύπτει από την επένδυση, αλλά βγαίνει από τη στιγμή κατά την οποία σπάνε οι συμβάσεις και το ελληνικό δημόσιο πληρώνει για τη μηδενική καθυστέρηση, γιατί συνέβησαν τα αυτονόητα. Γιατί τηρήθηκε ο νόμος, γιατί βρέθηκε αρχαιολογικός χώρος και έπρεπε να καθυστερήσει κατά τι, γιατί έσπασε ένας λιμενοβραχίονας.